روز جهانی اقیانوس

هر آنچه باید درباره اقیانوس‌ها و اهمیت آن بدانید.

اقیانوس‌ها پهنه‌های آبی و بزرگ در سراسر سیاره ما هستند. تا به حال به تاریخچه و اهمیت این زیست بوم‌های اصیل و عمیق فکر کرده‌اید، زیست بوم‌هایی که آسیب به آن می‌تواند باعث نابودی زمین شود.

در سال 2009، روز 8 ژوئن با هدف حفاظت از پهنه‌های آبی به روز اقیانوس نام‌گذاری شد. ما اینجا هستیم تا در روز اقیانوس به بررسی تاریخچه و اهمیت این پهنه‌های آبی بپردازیم.

تاریخچه اقیانوس ها

زمان به وجود آمدن اقیانوس‌ها به سالها پیش از پیدایش دایناسورها روی زمین برمی‌گردد. برخی از زمین شناسان بر این عقیده هستند که علت به وجود آمدن اقیانوس‌ها دوره‌های طولانی بارندگی است. علت شوری آب اقیانوس‌ها هم به ریزش آب رودخانه‌ها به اقیانوس‌ها برمی‌گردد. زمانی که رودخانه‌ها به سمت اقیانوس‌ها جریان پیدا می‌کنند املاح و نمک‌های کف را در خود حل می‌کنند و همین نکته باعث شوری آب می‌شود.

دانشمندان تخمین زده‌اند که در اقیانوس‌ها حدود ۲۳۰٬۰۰۰ گونهٔ جانوری شناخته شده وجود دارد، البته بخش عمده‌ای از ژرفای اقیانوس‌ها کشف نشده، با توجه به این نکته تخمین زده می‌شود که بیش از دو میلیون گونهٔ جانوری آبزی در این زیست وجود داشته باشد.

اقیانوس‌شناسان، اقیانوس‌ها را بر اساس ویژگی‌های فیزیکی و زیست‌شناسی تقسیم‌بندی می‌کنند.به طور کلی 5 اقیانوس در سیاره ما وجود دارد.

اقیانوس آرام: اقیانوس آرام بزرگترین پهنه آبی در جهان است. این اقیانوس بیش یک سوم از وسعت سیاره زمین را در برگرفته است. این اقیانوس از شرق به قاره آمریکا، از غرب به آسیا و استرالیا امتداد دارد. این اقیانوس از شمال تا جنوب این نواحی ادامه دارد.

اقیانوس اطلس: این اقیانوس دومین اقیانوس بزرگ جهان است که در مقایسه با اقیانوس آرام عمق کمتری هم دارد. این اقیانوس مرزی میان قاره‌های آفریقا و اروپا و قاره آمریکا است.

اقیانوس هند: اقیانوس هند سومین اقیانوس بزرگ جهان است که ۲۰٪ از سطح کره زمین را پوشانده‌است. همچنین گرم‌ترین حوزهٔ اقیانوسی جهان به‌شمار می‌آید.  اقیانوس از شمال به آسیا، از غرب به آفریقا، از شرق به استرالیا و از جنوب به اقیانوس منجمد جنوبی منتهی می‌شود.

اقیانوس منجمد جنوبی: در بخش‌هایی از جنوبی اقیانوس‌های آرام، اطلس، و اقیانوس هند است. اقیانوس منجمد جنوبی چهارمین اقیانوس بزرگ جهان است. این اقیانوس تنها ۳۰ میلیون سال پیش شکل گرفته و به این خاطر «جوان‌ترین» اقیانوس جهان به‌شمار می‌آید. در این اقیانوس طوفان‌های شدیدی رخ می‌دهد. طوفان‌های این ناحیه باعث تهدید دریانوردان و اقیانوس شناسان شده است.

اقیانوس منجمد جنوبی: این اقیانوس کوچک‌ترین اقیانوس جهان است و سطح آن به طور دقیق در اطراف قطب شمال قرار گرفته‌است. پیرامون این اقیانوس تقریباً به‌طور کامل با خشکی احاطه شده‌است. از خشکی‌های معروف این اقیانوس باید به گرینلند و نوایا زملیا اشاره کرد. میانگین ژرفای این اقیانوس ۹۷۸ متر است. متاسفانه در حال حاضر بسیاری از یخ‌های این اقیانوس به خاطر گرمایش زمین در حال آب شدن‌اند.

تاریخچه نام گذاری اقیانوس‌ها

اقیانوس از واژه یونانی (Ωκεανός) و به معنای محیط‌های بزرگی از آب‌های شور است. در کتاب‌های قدیمی فارسی به جای اقیانوس از واژه بحرمحیط استفاده می‌شود.؛ این واژه به معنای دریای دربرگیرنده (خشکی‌ها) است. تفاوت اقیانوس‌ها با دریاها این است که معمولا دریاها در مسیر محیط بسته هستند و به یک دیگر راه ندارند اما اقیانوس‌ها به هم متصل هستند و به یکدیگر راه دارند. جز و مد، باد و جریان‌های آب سرد و گرم جابه‌جایی آب بین اقیانوس‌ها می‌شود.

اهمیت اقیانوس‌ها بر محیط زیست ما

  • اقیانوس ها آب و هوا را تنظیم می کنند. این پهنه‌های وسیع آبی با فتوسنتز گیاهان کوچکی به اسم فیتوپلانکتون که در آب ها هستد اکسیژن تولید می کنند. این موجودات ۵۰ تا ۸۵ درصد اکسیژن مورد نیاز ما برای تنفس را تولید و کربن اضافی موجود را جذب و ذخیره کنند. برای درک این فرایند تولید اکسیژن توسط گیاهان در خشکی را تصور کنید.
  • مهم‌ترین وجه اقیانوس‌ها این است که منبع غذایی بسیار قوی برای انسان‌ها و حیوانات دیگر هستند. موجودات و گیاهان اقیانوس‌ها منبعی برای تولید مواد دارویی، آرایشی و بهداشتی، مکمل و… هستند.
  • این محیط‌ها محلی برای تجمع مواد معدنی از جمله: نفت و گاز هستند. این مواد معدنی بدون و جود اقیانوس‌ها تشکیل نمی‌شود.
  • اقیانوس‌ها مسیرهای آبی مهمی برای تجارت و حفظ چرخه اقتصادی در سراسر دنیا هستند. بیش از 90 درصد تجارت‌های جهانی از طریق دریاها و اقیانوس‌ها انجام می‌شود.
    اقیانوس‌‌ها فرصت‌های ویژه‌ای برای ایجاد گردشگری و ایجاد تفریحات آبی را برای مناطق مختلف فراهم می‌کنند.

راهکارهایی برای حفظ محیط زیست اقیانوس ها

اقدامات ضروری برای حفظ سلامت اقیانوس‌ها

نه به پلاستیک

پلاستیک‌ها سالیانه باعث مرگ و میر ده‌ها هزار حیوان آبزی می‌شوند. با توجه به این مورد از قمقمه‌ استفاده کنید، از کیسه‌های پلاستیکی برای خرید یا ظروف یکبار مصرف غذا استفاده نکنید و آن‌ها با کیسه‌های پارچه‌ای با دوام و ظروف پلاستیکی جایگزین کنید.

از محصولات شیمیایی استفاده نکنید

تولید و مصرف محصولات با منشاء شیمیایی آسیب‌های بسیار جدی به محیط زیست از جمله اقیانوس‌ها وارد می‌کند. با استفاده از محصولات با منشاء طبیعی از این آسیب‌ها جلوگیری کنید.

در محیط‌های ساحلی زباله نریزید

هر زمان که به ساحل می روید، زباله‌های خود را جمع کنید. صدها سال برای تجزیه یک به یک زباله‌ها زمان لازم است! از شما دعوت می‌کنیم تا زباله‌های دیگران در ساحل را جمع آوری و پاکسازی کنید.

از خرید موجودات آبزی در معرض انقراض اجتناب کنید

روز به روز از تعداد موجودات دریایی در سطح جهان کاسته می‌شود. بنابراین، وقتی برای خرید یا صرف غذا بیرون می روید، غذاهای دریایی فراوان برای صید را بخرید.

سازمان‌های حفاظتی محیط زیست را حمایت کنید

در حال حاضر سازمان‌های دولتی و غیر دولتی بسیاری به حفاظت از محیط زیست پرداخته‌اند با انجام حمایت‌های مالی خود میتوانید در حفاظت اقیانوس‌ها نقش داشته باشید.

سخن پایانی

میزان افزایش آلودگی اقیانوس‌ها تحت تاثیر عملکرد انسان‌ها نگران‌کننده است. اقیانوس اهمیت ویژه‌ای در حیات دارد.مسلم است که نخستین صورتهای حیات در اقیانوس‌ها ظاهر شده است و هنوز هم قسمت اعظم حیات در اقیانوس‌ها است. با پاکسازی اقیانوس‌ها در حفاظت از محیط زیست سهیم باشید.

 

 

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *